عقب‌ماندگیِ اثباتِ شهروندیِ کانادا پس از بیلِ C-3 سه‌برابر شد

نکات کلیدی

• اداره‌ی مهاجرت، پناهندگی و شهروندیِ کانادا (IRCC) میانِ ۱ ژانویه تا ۳۱ مه ۲۰۲۶، تعداد ۲۸٬۹۴۰ گواهیِ اثباتِ شهروندی صادر کرده، درحالی‌که تا ۳۱ مه، ۸۲٬۰۲۰ درخواست هنوز در صفِ تصمیم‌گیری باقی مانده بود — یعنی به‌ازایِ هر یک پرونده‌ی تکمیل‌شده، نزدیک به سه پرونده در انتظار بوده است.
• زمانِ رسیدگی به درخواست‌هایِ اثباتِ شهروندی از حدودِ نُه ماه در نوامبرِ ۲۰۲۵ به ۱۹ ماه تا ژوئیه‌ی ۲۰۲۶ رسیده — یعنی پس از اجرایی‌شدنِ بیلِ C-3 (Bill C-3)، بیش از دو برابر شده است.
• بیلِ C-3 که از ۱۵ دسامبرِ ۲۰۲۵ لازم‌الاجرا شده، محدودیتِ «نسلِ اول» را در شهروندیِ ازطریقِ نَسَب برداشته و اکنون کسانی که می‌توانند نَسَبِ خود را تا یک پدربزرگ/مادربزرگ یا اجدادِ کانادایی دورتر ردیابی کنند نیز واجدِ شرایط شده‌اند.

عقب‌ماندگیِ چندساله، این‌بار با اعداد و ارقام

برای نخستین‌بار، اداره‌ی مهاجرت، پناهندگی و شهروندیِ کانادا (IRCC) آمارِ رسیدگیِ نهایی برایِ درخواست‌هایِ اثباتِ شهروندی را به‌طورِ جداگانه منتشر کرده است؛ این داده‌ها در ۲۱ ژوئیه از طریقِ صفحه‌ی تازه‌بازطراحی‌شده‌ی «نگاهی به درونِ نظامِ پردازشِ درخواست‌هایِ IRCC» ارائه شده‌اند. این ارقام برای اولین‌بار مقیاسِ دقیقِ افزایشی را نشان می‌دهند که ناظرانِ حوزه‌ی مهاجرت ماه‌ها بود به‌صورتِ غیررسمی دنبال می‌کردند.

در بازه‌ی ۱ ژانویه تا ۳۱ مه‌ِ ۲۰۲۶، اداره‌ی IRCC تعداد ۲۸٬۹۴۰ گواهیِ اثباتِ شهروندی را نهایی کرده است. در همین بازه، ۸۲٬۰۲۰ درخواست همچنان در صفِ انتظارِ تصمیم‌گیری بوده‌اند — یعنی حجمِ عقب‌ماندگی تقریباً سه برابرِ پرونده‌های تکمیل‌شده است.

درخواستِ اثباتِ شهروندی با درخواستِ اعطایِ شهروندی متفاوت است. این نوع درخواست را کسانی ثبت می‌کنند که از قبل شهروندِ کانادا هستند — چه ازطریقِ تولد، چه ازطریقِ نَسَب، و چه ازطریقِ اعطایِ پیشین — و اکنون نیاز دارند گواهیِ رسمیِ اثبات‌کننده‌ی این وضعیت را دریافت یا تعویض کنند. این گواهی سپس می‌تواند برای درخواستِ پاسپورتِ کانادایی یا دیگر مقاصدِ رسمی استفاده شود.

چرا حجمِ درخواست‌ها این‌قدر بالا رفت

موجِ کنونیِ درخواست‌ها مستقیماً به تغییری در قانونِ شهروندی بازمی‌گردد که از ۱۵ دسامبرِ ۲۰۲۵ اجرایی شد و محدودیتِ موسوم به «نسلِ اول» را برای هر کسی که پیش از آن تاریخ متولد شده، حذف کرد. طبقِ قاعده‌ی پیشین، فردی که خارج از کانادا متولد شده بود، در صورتی که والدِ کانادایی‌اش نیز خارج از کانادا به‌دنیا آمده بود، نمی‌توانست از طریقِ آن والد ادعایِ شهروندی کند — محدودیتی که واجدِ شرایط‌بودن را پس از یک نسلِ متولدشده در خارج از کشور قطع می‌کرد.

با حذفِ این محدودیت، شهروندی ازطریقِ نَسَب اکنون به هر کسی که بتواند نسبِ خود را تا یک پدربزرگ/مادربزرگ، یا اجدادی حتی دورتر در کانادا مستند کند تسری می‌یابد — صرف‌نظر از این‌که خودِ متقاضی یا والدینش کجا متولد شده باشند.

بخشِ قابل‌توجهی از این گروهِ تازه‌واجدِ‌شرایط را آمریکایی‌هایی با ریشه‌ی فرانسوی‌-کانادایی تشکیل می‌دهند. به گفته‌ی مورخان، حدودِ ۹۰۰٬۰۰۰ فرانسوی‌-کانادایی بینِ اواسطِ سده‌ی نوزدهم تا اوایلِ سده‌ی بیستم، به‌واسطه‌ی فرصت‌های شغلی در کارخانه‌های نساجیِ منطقه، کبک و ایالت‌های ماریتایم را به مقصدِ نیوانگلند ترک کردند. بسیاری از فرزندانِ آن‌ها — که هنوز نام‌های خانوادگیِ فرانسوی دارند — اکنون، گاه برای نخستین‌بار، درمی‌یابند که ازطریقِ همان نَسَب واجدِ شرایطِ شهروندیِ کانادا هستند.

بر پایه‌ی آماری که رسانه‌ها گزارش کرده‌اند، اداره‌ی IRCC بینِ ۱۵ دسامبرِ ۲۰۲۵ تا پایانِ ژانویه‌ی ۲۰۲۶ بیش از ۱۲٬۰۰۰ درخواستِ شهروندی ازطریقِ نَسَب دریافت کرده و در همین بازه نزدیک به ۶٬۳۰۰ مورد از آن‌ها را تأیید کرده است. از این تأییدها، تنها ۱٬۴۸۰ مورد به‌طورِ خاص ذیلِ واجدشرایط‌بودنِ گسترش‌یافته‌ی برآمده از بیلِ C-3 بوده‌اند؛ باقی موارد به دیگر درخواست‌هایِ مبتنی‌بر نَسَب که پیش‌تر در جریان بودند مربوط می‌شدند. شهروندانِ آمریکا بزرگ‌ترین گروهِ منفرد را تشکیل دادند و تنها در ژانویه، نزدیک به ۲٬۵۰۰ آمریکایی تأییدیه دریافت کردند.

زمانِ رسیدگی بیش از دو برابر شده است

افزایشِ حجمِ درخواست‌ها با جهشِ متناظری در زمانِ انتظار همراه بوده است. در نوامبرِ ۲۰۲۵ — یک ماه پیش از اجرایی‌شدنِ بیلِ C-3 — رسیدگی به یک درخواستِ اثباتِ شهروندی معمولاً حدودِ نُه ماه طول می‌کشید. تا ژوئیه‌ی ۲۰۲۶، این رقم به حدودِ ۱۹ ماه رسیده است؛ یعنی بیش از دو برابرِ بازه‌ی پیش از اصلاحیه.

بخشی از این گلوگاه کاملاً بیرون از اداره‌ی IRCC قرار دارد. آرشیوهای آمارِ حیاتیِ استانی، که بسیاری از مدارکِ تولد، ازدواج و فوتِ موردنیازِ متقاضیان برایِ مستندسازیِ نَسَبِ چندنسلی را نگهداری می‌کنند، گزارش داده‌اند که زیرِ فشارِ حجمِ درخواست‌هایِ مدارک قرار گرفته‌اند و همین موضوع تأخیرِ بیشتری به فرآیندی که پیش‌تر هم طولانی شده بود افزوده است.

دو دسته‌ی متفاوت، یک عقب‌ماندگیِ هم‌پوشان

نظامِ شهروندیِ اداره‌ی IRCC دو نوعِ متفاوتِ درخواست را پردازش می‌کند و این تفاوت برای هر کسی که می‌خواهد زمان‌بندیِ خودش را برآورد کند اهمیت دارد.

اثباتِ شهروندی، که در بالا شرح داده شد، از سویِ کسانی ثبت می‌شود که از قبل شهروند هستند و صرفاً به مدرکی برای تأییدِ این وضعیت نیاز دارند — دسته‌ای که اکنون با موجِ درخواست‌هایِ مبتنی‌بر نَسَب پس از بیلِ C-3 پُر شده است.

اعطایِ شهروندی، در مقابل، توسطِ اقامت‌دائم‌هایی ثبت می‌شود که برایِ نخستین‌بار درخواستِ شهروندی می‌دهند. اداره‌ی IRCC میانِ ۱ ژانویه تا ۳۱ مه‌ِ ۲۰۲۶، تعداد ۱۳۱٬۴۲۰ مورد از این درخواست‌ها را نهایی کرده و تا ۳۱ مه، ۳۲۶٬۳۶۵ موردِ دیگر همچنان در انتظارِ تصمیم بوده‌اند — خط‌لوله‌ای به‌مراتب بزرگ‌تر از جریانِ اثباتِ شهروندی، هرچند فرآیندی جداگانه را دنبال می‌کند.

این موضوع برای متقاضیان چه معنایی دارد

هر کسی که تحتِ واجدشرایط‌بودنِ گسترش‌یافته‌ی بیلِ C-3 برایِ اثباتِ شهروندی اقدام می‌کند، باید برایِ انتظاری در حدِ ماه‌ها — نه هفته‌ها — برنامه‌ریزی کند و انتظار داشته باشد که گردآوریِ مدارکِ تاریخیِ آمارِ حیاتی از آرشیوهایِ استانی، احتمالاً کندترین بخشِ فرآیند باشد، نه بررسیِ خودِ اداره‌ی IRCC. متقاضیانی که نَسَبِ مستندی تا یک پدربزرگ/مادربزرگ یا اجدادِ کانادایی دورتر دارند، صرف‌نظر از عقب‌ماندگیِ کنونی همچنان واجدِ شرایط باقی می‌مانند، اما میانگینِ ۱۹ماهه نشان می‌دهد که صبر — و گردآوریِ زودهنگامِ مدارک — برای شمارِ روبه‌رشدِ افرادی، به‌ویژه در ایالاتِ متحده، که این مسیر را دنبال می‌کنند، ضروری خواهد بود.